BMI และรอบเอวใช้ประเมินภาวะน้ำหนักอย่างไร
ดัชนีมวลกาย (BMI) และรอบเอวเป็นตัวชี้วัดคนละด้านที่ใช้ประกอบการประเมินสุขภาพ BMI เปรียบเทียบน้ำหนักกับส่วนสูง ส่วนรอบเอวช่วยเพิ่มข้อมูลเรื่องตำแหน่งไขมัน ทั้งสองค่าไม่ใช่คำวินิจฉัย และควรแปลผลร่วมกับบุคลากรทางการแพทย์ตามข้อมูลเฉพาะบุคคล
คำนวณ BMI อย่างไร
น้ำหนักเป็นกิโลกรัม ÷ ส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง เช่น 60 ÷ (1.60 × 1.60) = BMI 23.4 กก./ม² สำหรับผู้ใหญ่ WHO ใช้ค่า BMI ตั้งแต่ 25 เป็นเกณฑ์น้ำหนักเกิน และตั้งแต่ 30 เป็นเกณฑ์โรคอ้วนในนิยามสากล ตัวเลขนี้เป็นเครื่องมือคัดกรองระดับประชากร ไม่ใช่คำวินิจฉัยของแต่ละคน
ทำไม BMI ไม่บอกสุขภาพทั้งหมด
BMI ไม่แยกไขมันออกจากกล้ามเนื้อ และไม่บอกตำแหน่งไขมันในร่างกาย ความสัมพันธ์ระหว่าง BMI กับไขมันหรือความเสี่ยงอาจแตกต่างกันระหว่างประชากร เด็กและวัยรุ่นต้องใช้เกณฑ์ตามอายุและเพศ ไม่ควรนำเกณฑ์ผู้ใหญ่มาใช้ตรง ๆ
รอบเอวเพิ่มข้อมูลอะไร และวัดอย่างไร
รอบเอวเป็นตัวชี้วัดอีกแบบที่ WHO กล่าวถึงร่วมกับ BMI เพื่อศึกษาความเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ โดยวิธีมาตรฐานของ WHO ให้วัดกึ่งกลางระหว่างขอบล่างของซี่โครงซี่สุดท้ายที่คลำได้กับขอบบนของกระดูกสะโพก วางสายวัดให้ขนานพื้นและแนบพอดีโดยไม่รัด วัดหลังหายใจออกตามปกติ การวัดอาจคลาดเคลื่อนได้ จึงควรให้บุคลากรที่ผ่านการฝึกช่วยเมื่อใช้ประกอบการดูแลสุขภาพ
ไม่มีตัวเลขรอบเอวชุดเดียวที่เหมาะกับทุกคน: การแปลผลต้องพิจารณาวิธีวัด เพศ อายุ และประชากร และไม่ควรใช้รอบเอววินิจฉัยโรคด้วยตัวเอง แพทย์อาจดูประวัติ ความดัน ผลตรวจ และปัจจัยสุขภาพอื่นร่วมกัน หากน้ำหนักเปลี่ยนเร็ว มีอาการผิดปกติ หรือกังวล ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์
คำถามที่พบบ่อย
BMI สูงแปลว่าป่วยแน่นอนหรือไม่
ไม่ใช่ BMI เป็นเพียงเครื่องมือคัดกรองและต้องอ่านร่วมกับข้อมูลสุขภาพอื่น
เด็กใช้เกณฑ์ BMI ผู้ใหญ่ได้หรือไม่
ไม่ได้ เด็กต้องใช้แนวทางที่คำนึงถึงอายุและเพศ โดยบุคลากรที่เหมาะสมช่วยแปลผล
แหล่งข้อมูล
- WHO: Obesity and overweight
- WHO: ข้อจำกัดการใช้ BMI ระหว่างประชากร
- WHO: Waist circumference and waist-hip ratio
วิดีโอต้นทาง
โรคอ้วน ภัยร้ายทำลายสุขภาพ ตอนที่ 1 กับหมอแอมป์ | BDMS Wellness Club [SUB EN/AR/CN]