เมื่อ Huawei เปิดตัว Mate 60 Pro ในปี 2023 ข่าวที่คนจับตาคือชิป Kirin 9000S และคำถามว่า Huawei กลับมาผลิตสมาร์ตโฟนที่ใช้ชิป 7 นาโนเมตรได้อย่างไร คลิปของ 9arm ที่เผยแพร่วันที่ 7 ตุลาคม 2023 เล่าประเด็นนี้ผ่านความต่างระหว่างการออกแบบชิปกับการผลิตจริง บทบาทของโรงงานรับจ้างผลิต เครื่อง EUV/DUV และข้อจำกัดการค้าของสหรัฐฯ
บทความนี้สรุปขอบเขตจาก transcript ใน workbook ที่บันทึกไว้ และตรวจข้อกล่าวอ้างสำคัญกับแหล่งข้อมูลด้านเซมิคอนดักเตอร์และเอกสารรัฐบาล คลิปต้นทางยังไม่ได้ตรวจเทียบกับเสียง ข้อความถอดความอาจมีคำผิดหรือขาดช่วง และข้อมูลในคลิปเป็นบริบทของปี 2023 ไม่ใช่รายงานสถานะล่าสุดของผลิตภัณฑ์ Huawei
ประเด็นที่คลิปอธิบาย: คนออกแบบชิปกับคนผลิตชิปอาจเป็นคนละบริษัท
ผู้พูดอธิบายห่วงโซ่การผลิตชิปโดยแยกการออกแบบวงจรออกจากการผลิตบนแผ่นเวเฟอร์ บริษัทที่ออกแบบอาจไม่มีโรงงานที่ทำกระบวนการผลิตระดับนั้นเอง จึงต้องพึ่งโรงงานรับจ้างผลิต หรือ foundry คลิปยก TSMC เป็นตัวอย่างของผู้ผลิตที่รับผลิตชิปให้ลูกค้า; ข้อมูลบริษัทของ TSMC อธิบายโมเดล pure-play foundry ว่าบริษัทมุ่งผลิตสินค้าของลูกค้า
แนวคิดนี้ช่วยแยกคำถามสองข้อออกจากกัน: ใครออกแบบชิป Kirin และใครผลิตชิปจริง การมีแบบชิปไม่ได้แปลว่าจะเข้าถึงเครื่องจักร วัสดุ กระบวนการผลิต และความชำนาญที่ต้องใช้ในโรงงานได้ครบทุกอย่าง ผลตรวจชิ้นส่วนของ Mate 60 Pro ที่ TechInsights เผยแพร่ในปี 2023 ระบุว่า Kirin 9000S ในเครื่องตัวอย่างผลิตโดย SMIC
เหตุใด EUV จึงเป็นจุดสำคัญในบทสนทนาเรื่องชิป
คลิปเล่าบทบาทของเครื่อง lithography ที่พิมพ์รูปแบบวงจรลงบนเวเฟอร์ และพูดถึง EUV ของ ASML ว่าเป็นอุปกรณ์สำคัญในอุตสาหกรรมชิปขั้นสูง ASML ระบุว่าเทคโนโลยี EUV ของบริษัทใช้แสงความยาวคลื่น 13.5 นาโนเมตร และใช้พิมพ์ชั้นวงจรที่ซับซ้อนที่สุด ขณะที่ชั้นอื่นบนชิปยังผลิตด้วยระบบ DUV ได้
มีจุดหนึ่งที่ควรอธิบายให้แม่นกว่าคำย่อในคลิป: EUV สำคัญต่อการผลิตชิปขั้นสูง แต่ไม่ได้แปลว่าชิปทุกแบบที่เรียกว่า 7nm ต้องผลิตด้วย EUV เท่านั้น TechInsights วิเคราะห์ชิป Kirin 9000S จาก Mate 60 Pro และสรุปว่าใช้กระบวนการ SMIC N+2 7nm โดยไม่มีเครื่อง EUV; บทวิเคราะห์อีกชิ้นอธิบายการใช้ DUV แบบ multiple patterning เพื่อสร้างลวดลายละเอียดขึ้น วิธีนี้ซับซ้อนและอาจมีรอบการผลิตยาวขึ้นหรือ yield ต่ำลงตามข้อสังเกตของ TechInsights
หลักฐานจาก Mate 60 Pro บอกอะไรได้ และยังบอกอะไรไม่ได้
ผลการถอดเครื่องของ TechInsights เป็นหลักฐานว่าชิป Kirin 9000S ตัวอย่างใน Mate 60 Pro ใช้กระบวนการที่ทีมวิเคราะห์จัดอยู่ในกลุ่ม 7nm N+2 ของ SMIC จึงเป็นข้อมูลเชิงเทคนิคที่ช่วยตอบคำถามว่าอุตสาหกรรมจีนทำชิประดับดังกล่าวได้หรือไม่
อย่างไรก็ตาม การพบชิปในโทรศัพท์รุ่นหนึ่งไม่เพียงพอที่จะสรุปอัตราผลิต ต้นทุน ผลได้ของเวเฟอร์ ปริมาณการผลิต หรือความสามารถของห่วงโซ่อุปทานทั้งหมดได้ ข้อความนี้เป็นข้อจำกัดของหลักฐานจากการวิเคราะห์ชิ้นส่วน ไม่ใช่ข้อสรุปว่าเทคโนโลยีของผู้ผลิตรายใดเหนือกว่ากัน และตัวเลข “7nm” ก็ไม่ใช่คำตอบแทนการประเมินประสิทธิภาพของโทรศัพท์ทั้งเครื่อง
ข้อจำกัดทางการค้าของสหรัฐฯ เกี่ยวข้องอย่างไร
คลิปเชื่อมเรื่องชิป Huawei กับข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐฯ เอกสารของ Bureau of Industry and Security (BIS) ระบุว่า Huawei และบริษัทในเครือบางแห่งถูกเพิ่มใน Entity List เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2019 และกำหนดให้การส่งออก ส่งกลับออก หรือโอนภายในประเทศของรายการที่อยู่ภายใต้ Export Administration Regulations (EAR) ไปยังนิติบุคคลที่อยู่ในรายชื่อ ต้องมีใบอนุญาตตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง
กฎเหล่านี้เป็นข้อกำหนดด้านการส่งออกที่มีขอบเขตและเงื่อนไขเฉพาะ จึงไม่ควรย่อความเป็น “ห้ามทุกบริษัททั่วโลกขายชิปทุกชนิดให้จีน” การประเมินธุรกรรมจริงต้องดูรายการสินค้า เทคโนโลยี ผู้รับปลายทาง และกฎที่มีผลในช่วงเวลานั้น
สรุป
แก่นของคลิปคือการชวนมองชิปมือถือเป็นผลจากหลายส่วนที่เชื่อมกัน ได้แก่ การออกแบบ โรงงานผลิต เครื่อง lithography และกฎควบคุมการค้า หลักฐานที่ตรวจสอบได้จาก Mate 60 Pro คือ TechInsights พบ Kirin 9000S ที่ผลิตโดย SMIC ด้วยกระบวนการ 7nm N+2 โดยไม่ใช้ EUV กรณีนี้แสดงความก้าวหน้าทางการผลิตที่สำคัญ แต่หลักฐานชิ้นเดียวไม่ได้บอกต้นทุน ผลผลิต หรือความสามารถทั้งหมดของอุตสาหกรรม
คำถามที่พบบ่อย
ชิปใน Huawei Mate 60 Pro คือรุ่นอะไร?
TechInsights ระบุจากการวิเคราะห์ Mate 60 Pro ว่าชิปประมวลผลคือ HiSilicon Kirin 9000S
การผลิตชิป 7nm จำเป็นต้องใช้ EUV ทุกกรณีหรือไม่?
ไม่จำเป็นเสมอไป TechInsights รายงานว่า Kirin 9000S ใช้กระบวนการ SMIC 7nm N+2 โดยไม่ใช้ EUV และอธิบายการใช้ DUV แบบ multiple patterning
คลิปนี้ยืนยันข้อเท็จจริงทุกข้อหรือไม่?
ไม่ บทความเทียบขอบเขตกับ transcript ที่บันทึกไว้เท่านั้น และตรวจข้อเท็จจริงทางเทคนิคที่สำคัญกับแหล่งอ้างอิงเพิ่มเติม ยังไม่ได้เปิดคลิปเพื่อตรวจเสียง
แหล่งข้อมูลประกอบ
- TechInsights: ผลวิเคราะห์ Kirin 9000S และกระบวนการ SMIC 7nm N+2 ใน Mate 60 Pro
- TechInsights: DUV และ multiple patterning ในการผลิตชิป 7nm
- ASML: ระบบ EUV และบทบาทในการพิมพ์ชั้นวงจรที่ซับซ้อน
- Bureau of Industry and Security: ประวัติและข้อกำหนด Entity List ที่เกี่ยวกับ Huawei
- TSMC: โมเดลธุรกิจ pure-play foundry